"Jarenlang werd er gestreeft naar de drie r's: rust, regelmaat en reinheid, maar iemand die in de war is, is helemaal niet gebaat bij zulke onpersoonlijke afdelingsregels."
Martijn Kemper vertelt over het gebruik van separeer ruimtes. Sinds tien jaar zet hij zich met "Dwang en Drang" in voor het terugdringen van het gebruik van de separeer ruimte. Het separeren van psychische patiënten zou nauwelijks oplossingen bieden en blijkt ik veel gevallen traumatische ervaringen te creëren.
Toen "Dwang en Drang" van start ging was de isoleercel een standaard procedure. Hun doel was destijds om de separaties jaarlijks met 10% terug te dringen. Inmiddels ziet Martijn de separeer ruimte het liefst helemaal verdwijnen.
Ik vraag Martijn hoe het in de afgelopen jaren mogelijk is geweest om de separaties terug te dringen.
"Het heeft met aanpak maar ook met opvatting te maken" zegt hij.
Als we nu horen dat iemand agressief werd toen deze door de politie naar de inrichting werd gebracht, houden we er rekening mee dat die agressie in de meeste gevallen voortkomt uit een gevoel van onmacht. "
"Zo iemand is in crisis, die moet je juist begeleiden. We merken met de cultuuromslag binnen de psychiatrie dat we veel meer kunnen dan we denken."
Martijn verteld verder over hoe met intensievere begeleiding veel agressie te vermeiden is. En dat een actieve werkwijze preventief kan werken. Het is ook eigenlijk raar dat we iemand die zo overduidelijk hulp nodig heeft, alleen in de galm van zijn eigen stem achterlaten. Tegelijkertijd kan ik mij ook voorstellen dat iemand in crisis angst kan aanjagen bij het personeel. Hoe zou je op dat moment dan te werk moeten gaan?
"De eerste vijf minuten, is inmiddels een gevleugelde methodiek geworden die hier is uitgedacht. Door er juist bij de opname van een patiënt maximaal te zijn voor deze persoon en zijn angsten en verlangens te bespreken, creëer je een bodem waar van uit jecontact kan maken met de patiënt. Als je niet eerst contact hebt gemaakt kan je ook nergens aan appelleren."
"Als je pas opkijkt wanneer iemand een kopje door de kamer gooit, ben je veel te afwachtend. Het helpt enorm als je mensen aan het begin van de dag vraagt naar hoe ze zich voelen en wat ze denken te verwachten voor de komende dag"
Martijn legt daarbij uit hoe hij mensen nauwlettend afleest omdat ze niet altijd zullen verwoorden hoe ze zich voelen of wanneer ze stemmetjes horen. Hij zou graag zien dat er intensievere zorg wordt verleend ter preventie van separatie. De urgentie van dit gegeven zou vanuit de politiek op de agenda gezet moeten worden.
Ik vraag Martijn wat hij er eigenlijk van vindt, wat hier nu in de isoleer ruimte gebeurt?
"We hebben de eigenlijke bestemming voor de separeer gevonden: het is een terrarium, het is een tuincentrum, het is een concertzaal! Wat Laurence Aëgerter hier organiseerd sluit aan bij mijn gedachte dat de separeerruimte een heel andere bestemming zou moeten krijgen. "
"Er is niet één oplossing voor", zegt Martijn tenslotte, "het is een enorme uitdaging dit onderwerp aan te snijden, maar je moet durven de volgende stap te maken en kwetsbaar zijn."
